Ο φόρος της περιεργίας

Posted by: Maria Atalanti

Published on: 27/09/2023

Back to Blog

 

Εκομίσθην ενταύθα εκ τινός χωρίου της επαρχίας Κυθραίας νεογνόν μοσχάριον έχον δύο κεφαλάς, τέσσαρας ορθαλμούς και τέσσερα ώτα. Το τέρας τούτο ην εκεθειμένον εις την θέαν πάντων, αφού προηγουμένως, εννοείται, επληρώνετο τω εκθέτη ο φόρος της περιεργίας.

######

Καθά μανθάνομεν, αι υπό της Αγγλικής αρχαιολογικής εταιρίας ενεργούμεναι εν Σαλαμίνι ανασκαφαί χωρούσιν αισίως. Πολλαί μέχρι τούδε επιγραφαί ελληνικαί και ρωμαϊκαί ευρέθησαν. Ευρέθη επίσης και εν μαρμάρινον άγαλμα, ακέφαλον δυστυχώς, παριστάνον τον Θεόν του ΄Αδου Πλούτωνα κρατούντα εκ δεξιών μεν τον τρικέφαλον Κέρβερον, εξ αριστερών δε σκήπτρον.

Εφημερίς Φωνή της Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 1890

######

Δύο μικρές ειδήσεις της εποχής εκείνης που ανοίγουν ένα παράθυρο στον τρόπο ζωής των προγόνων μας στα τέλη του 19ου αιώνα.

Η πρώτη είδηση αναφέρεται σε ένα μοσχάρι που γεννήθηκε με δύο κεφάλια και ο ιδιοκτήτης του το εξέθετε σε δημόσια θέα, λαμβάνοντας ως αντίτιμο «φόρο περιεργίας». Μια έκφραση που θεωρώ πολύ εύστοχη και σίγουρα θα ταίριαζε και σε κάποιες περιπτώσεις της δικής μας εποχής. Σήμερα μια τέτοια πράξη πιθανόν να θεωρείτο κακοποίηση του ζώου, γιατί οι αξίες των ανθρώπων είναι διαφορετικές. Όμως εκείνη την εποχή τέτοιες ευαισθησίες δεν υπήρχαν. Οι καθημερινές ανάγκες προτάσσανε άλλου είδους προτεραιότητες και προπάντων ήταν σχεδόν ανύπαρκτη κάθε είδους ψυχαγωγία. Έτσι ένα ζώο με τέτοια δυσμορφία αποτελούσε θέαμα και εκτίθετο μάλιστα επ’ αμοιβή!

Η δεύτερη είδηση αναφέρεται στις ανασκαφές στον αρχαιολογικό χώρο της Σαλαμίνας. Σύμφωνα με τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια από τις αρχές του Μεσαίωνα μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα η αρχαία Σαλαμίνα ήταν χώρος ανεξέλεγκτης τυμβωρυχίας. Μεταξύ του 1866 και 1879, με την άδεια της οθωμανικής κυβέρνησης του νησιού,  δόθηκε άδεια στους αδελφούς Censola, εκ των οποίων ο ένας ήταν ο ύπατος αρμοστής των Ηνωμένων Πολιτειών στη Κύπρο, να προχωρήσουν σε ανασκαφές. Πρόκειτο για ερασιτέχνες αρχαιολόγους που με ανεύθυνο τρόπο εκτελούσαν τις εργασίες. Ανακάλυψαν πολυάριθμους ασύλητους, λαξευτούς και μερικούς κτιστούς τάφους, από τους οποίους συνέλεξαν τεράστιες ποσότητες πήλινων αγγείων, χρυσών και αργυρών κοσμημάτων και διαφόρων άλλων αντικειμένων που σήμερα εκτίθενται  στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

Κατά τη διάρκεια της Αγγλοκρατίας θεσπίστηκε ο περί Αρχαιοτήτων Νόμος και απαγορεύθηκε η τυμβωρυχία αλλά και οι ερασιτεχνικές ανασκαφές. Έτσι οι πρώτες επίσημες ανασκαφές έγιναν μεταξύ 1880 και 1882 από τον Γερμανό μελετητή Max Ohnefalsch Richter και ακολούθησαν μεταξύ 1882 και 1883 άλλες ανασκαφές από το μουσείο του South Kensington, το σημερινό Victoria and Albert Museum. Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν επίσης  και μεταξύ των ετών 1890 – 1891 από το Ταμείο Κυπριακών Ερευνών. Η πιο πάνω ανακοίνωση της εφημερίδας πρέπει να αναφέρεται σε αυτές τις ανασκαφές.

Κλείνοντας αυτό το παράθυρο στη κοινωνία της Κύπρου του 1890, σας εύχομαι να έχετε μια ευχάριστη μέρα!

 

8 responses to “Ο φόρος της περιεργίας”

  1. Maria.Klerides says:

    Ενδιαφέρουσες πληροφορίες Μαρία μου.

  2. MONIKA ANDREOU says:

    Ευχαριστούμε Μαρία για την έρευνα! Είναι πολύ ενδιαφέρον να κοιτάμε πίσω στην ιστορία του τόπου μας, που κοντεύουμε να τον ξεχάσουμε! Συμβολική η μέρα σήμερα μια και είναι η επέτειος της Ανεξαρτησίας! Ποιάς Ανεξαρτησίας, θα μπορούσε να ρωτήσει κάποιος….

    • Maria Atalanti says:

      Ναι σήμερα είναι η μέρα της ανεξαρτησίας της Κύπρου. Είναι μια οντότητα που μας δίνει υπόσταση στη διεθνή κοινότητα, με όλα τα κακά της. Δεν πρέπει να το ξεχνούμε αυτό. Ευχαριστώ για τις ευχές σου. Θ δείξει.

  3. MONIKA ANDREOU says:

    Ξέχασα να γράχω, ωραία η φωτογραφία στο email. Σου εύχομαι να γίνει πραγματικότητα!

    • Maria Atalanti says:

      Την εικόνα στο email την ετοίμασε ο Jacob Pegs και τον ευχαριστώ για αυτό.

  4. Georgia Gouti says:

    Πάντα είναι αξιοπρόσεκτες οι ειδήσεις του παρελθόντος διότι δείχνουν τον τρόπο σκέψης της εποχής τους

    • Maria Atalanti says:

      Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου Γεωργία μου. αυτό είναι που κάνει μαγική μια περιδιάβαση σε παλιές εφημερίδες. ανοίγει ένα παράθυρο στο παρελθόν.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *