Ιερογλυφικά στον ήλιο – Κεφάλαιο 5

Posted by: Maria Atalanti

Published on: 20/05/2024

Back to Blog

 Καρνάκ και Λούξορ

Η επόμενη μέρα ξεκίνησε με ένα λαμπρό φως και μια χαρούμενη ατμόσφαιρα. Ο καιρός ήταν υπέροχος και η ομάδα από την Κύπρο ενθουσιασμένη γιατί μετά την επίσκεψή τους στο Καρνάκ θα επιβιβάζονταν στο κρουαζιερόπλοιο και θα άρχιζε η κρουαζιέρα στο Νείλο.

Το Καρνάκ είναι ο μεγαλύτερος αρχαιολογικός χώρος της Αιγύπτου και από τους μεγαλύτερους του κόσμου. Έχει έκταση 200 στρεμμάτων περίπου και είναι αφιερωμένος στις θεότητες του Άμμωνα – Ρα, της συζύγου του Μουτ και του γιού τους Χονσού. Για σχεδόν 2000 χρόνια οι Φαραώ πρόσθεταν ο καθένας κάτι ξεχωριστό στο χώρο αυτό για να τιμήσουν τις θεότητες, αλλά και για να αφήσουν το όνομά τους στην αιωνιότητα. Συνδέεται με το ναό του Λούξορ με λεωφόρο, μήκους 2.7 χιλιομέτρων, κοσμημένη και από τις δύο πλευρές  με κριαρόμορφες σφίγγες.

Παρόλο που το Καρνάκ αποτελείτο από συγκροτήματα ναών, μόνο ο ναός του Άμμωνα – Ρα, είναι επισκέψιμος για το κοινό. Είναι μια εντυπωσιακή υπόστυλη αίθουσα εμβαδού 5000 τετραγωνικών μέτρων, που περιλαμβάνει 134 κίονες, πάνω στους οποίους οι Φαραώ χάρασσαν με πανέμορφα ιερογλυφικά, τα στρατιωτικά τους επιτεύγματα.

Φθάνοντας στο χώρο και βλέποντας τους τεράστιους κίονες που υψωνόταν επιβλητικοί, με φόντο τον καταγάλανο ουρανό, η Σοφία ένοιωσε δέος. Πάντοτε την συγκινούσαν οι αρχαιολογικοί χώροι γιατί διαισθανόταν την ενέργεια που αφιέρωσαν τόσοι άνθρωποι, που χάθηκαν στην ανωνυμία, για να οικοδομήσουν τέτοια μνημεία. Αυτή η ενέργεια δεν έκφραζε μόνο τον πολιτισμό της εποχής εκείνης αλλά είχε την θεϊκή πνοή της δημιουργίας. Από όλους αυτούς το μόνο που είχε μείνει, σκαλισμένο πάνω στους κίονες, ήταν τα ονόματα των Φαραώ. Για αυτές τις μονάδες κτίστηκαν αυτά τα μνημεία. Όμως χωρίς αυτούς δεν θα διατηρείτο αυτός ο λαμπρός πολιτισμός.

-Όλα έχουν την σημασία τους, είπε στη Νεφέλη. Η επιθυμία των Φαραώ να μείνουν στην αιωνιότητα και η δύναμη του ανθρώπου να δημιουργεί και να προοδεύει. Είναι απίστευτα τα μονοπάτια μέσα από τα οποία προχωρεί η εξέλιξη. Όλα έχουν την σημασία τους, επανέλαβε, επιβεβαιώνοντας την αρχική της σκέψη.

-Ναι, απάντησε η Νεφέλη. Για τους αρχαίους Αιγυπτίους ήταν ουσιώδες να προφέρεται το όνομά τους. Έτσι θα ζούσαν για πάντα στην αιωνιότητα.

-Και τα κατάφεραν. Έχουν περάσει τόσες χιλιάδες χρόνια και εμείς ακόμα προφέρουμε: Ακενατόν, Τουθμώσις, Ραμσής, Τουταγχαμών, Νεφερτίτη, Χατσεψούτ και τόσοι άλλοι.

-Σίγουρα, αυτό επεδίωκαν. Δεν άλλαξαν όμως και πολλά από τότε. Εμείς σήμερα, αυτό το λέμε υστεροφημία. Και πόσα δεν θυσιάζουν οι άνθρωποι για λίγη δημοσιότητα, για να γραφτεί στο βιβλίο της ιστορίας μια γραμμή με το όνομά τους!

-Μην ξεχνάς και το star – system. Το φρούτο της εποχής μας!

-Ναι μόνο που με το star – system, παράγεται, ας μου επιτραπεί η έκφραση, αέρας κοπανιστός, ενώ τότε παρήγαγαν πολιτισμό και έβαζαν ένα λιθαράκι στην εξέλιξη της ανθρωπότητας.

-Συμφωνώ, αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά.

Το γκρουπ τους προχωρούσε με δυσκολία ανάμεσα στο πλήθος των τουριστών. Ήταν πολύ εύκολο να χάσουν ο ένας τον άλλο. Η Σοφία περπατούσε πλάι στη Νεφέλη και παρατηρούσε γύρω τους για την ξανθιά γυναίκα. Ο Χανς ήταν και αυτός από κοντά. Κάθε λίγο και λιγάκι ο ξεναγός τους σταματούσε και τους εξηγούσε ένα από τα ιερογλυφικά που ήταν χαραγμένα στους κίονες. Ήταν κυρίως τα κατορθώματα του Ραμσή Β’ και του Τούθμωσι Γ’ , ένα βιβλίο ιστορίας μέσα από τα μάτια των φαραώ της Αιγύπτου.

Όταν έφτασαν στο τέλος της αίθουσας, που σήμερα πια δεν έχει σκεπή και λούζεται από το φως του ήλιου, ο ξεναγός τους έδειξε τον οβελίσκο που είχε τοποθετήσει εκεί η Φαραώ Χατσεψούτ. Αρχικά οι οβελίσκοι ήταν δύο, αλλά ο ένας δεν υπάρχει πια. Αυτός που έβλεπαν μπροστά τους έμοιαζε με πολύ ψηλό τετράγωνο κίονα και τελείωνε σε μια  μυτερή  κορυφή σε σχήμα πυραμίδας, το πυραμίδιο.

-Από το σημείο αυτό οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι διοχετευόταν η ενέργεια του ήλιου. Ήταν κάτι σαν συλλέκτης ενέργειας, της εξήγησε η Νεφέλη.

-Είχαν μια άλλη αντίληψη του κόσμου και των δυνάμεών του, απάντησε η Σοφία. Ποιος ξέρει, ίσως να ήταν καλύτερη από τη δική μας. Εγώ όμως θα καθίσω κάπου, συνέχισε. Έχω κουραστεί πάρα πολύ.

Έτσι βρήκε μια πέτρα και βολεύτηκε όπως μπορούσε. Η Νεφέλη κάθισε δίπλα της και άρχισε να ψάχνει κάτι στο κινητό της.

-Αν το βρήκα, είπε σε μια στιγμή. Πάντοτε θαύμαζα την Χατσεψούτ. Αυτή η γυναίκα, πριν 3500 χρόνια, σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία, τόλμησε να ανακηρύξει τον εαυτό της Φαραώ και να κυβερνήσει ίσως την πιο ένδοξη χώρα εκείνης της εποχής, με τρόπο μάλιστα ειρηνικό. Σε αυτό εδώ τον οβελίσκο έγραψε ένα μήνυμα, ένα απόσπασμα του οποίου έχω σημειώσει στο κινητό μου.

Και άρχισε να διαβάζει:

“Έτσι κάθομαι στο παλάτι μου και σκέφτομαι κείνον που με έπλασε. Η καρδιά μου, μού όρισε να αναγείρω γι’ αυτόν δυο οβελίσκους από ήλεκτρο”.

Και συνεχίζει πάρα κάτω:

“το πνεύμα μου σκίρτησε στη σκέψη τι θα πουν οι άνθρωποι όταν μετά από πολλά χρόνια θα δουν αυτό το μνημείο και θα μιλάνε γι’ αυτό που έκανα εγώ…”

-Εκπληκτικό! Είπε η Σοφία. Ανατρίχιασα με τον τρόπο που καταλάβαινε την υποχρέωσή της να παραμείνει στην ιστορία, μέσα από τα έργα της.

-Η Χατσεψούτ ήταν μια αξιοθαύμαστη γυναίκα. Θα επισκεφθούμε το ναό που εκείνη ανέγειρε, αύριο νομίζω. Τότε θα σου πω περισσότερα για αυτή.

Εκείνη τη στιγμή η Σοφία είδε ένα ντόπιο νεαρό να πλησιάζει τον Χανς και να του μιλά. Της κίνησε την περιέργεια γιατί την ίδια στιγμή είδε με την άκρη του ματιού της την ξανθιά γυναίκα, κάπου στο βάθος να παρακολουθεί. Ο Χανς σηκώθηκε και ακολούθησε το νεαρό. Σαν ελατήριο η Σοφία σηκώθηκε και χωρίς να πει τίποτα στη Νεφέλη τους ακολούθησε.

Ο νεαρός οδήγησε τον Χανς σε ένα χώρο δίπλα, που θα ήταν κάποτε ένα άλλο δωμάτιο. Εκεί δεν υπήρχε κανένας. Το πλήθος των τουριστών έμοιαζε να είναι πολύ μακριά. Η Σοφία αντιλήφθηκε ότι την πρόσεξε με την άκρη του ματιού του και αμέσως άρχισε να δείχνει στο Χανς ένα ιερογλυφικό στο τοίχο ζητώντας του συγχρόνως το τηλέφωνό του για να του βγάλει φωτογραφία.

Όταν τελείωσε την φωτογράφιση πρότεινε και στη Σοφία να την φωτογραφίσει αλλά εκείνη αρνήθηκε. Τότε ο νεαρός άρχισε να ζητά «μπαξίς», φιλοδώρημα δηλαδή. Η Σοφία του έδωσε κάτι για να τους αφήσει ήσυχους και γύρισαν γρήγορα στη Νεφέλη, που τους έψαχνε ανήσυχη.

-Δεν είναι τίποτα, της είπε η Σοφία. Ένας νεαρός ήθελε να βγάλει το χαρτζιλίκι του.

-Ελάτε όμως, οι άλλοι προχώρησαν. Πάνε σε ένα καφενεδάκι δίπλα στη λίμνη. Θα πάρουμε κάτι εκεί και θα συνεχίσουμε για το ποταμόπλοιο.

Η ιερή λίμνη, που ήταν εκεί για περισσότερο από  τρεις χιλιάδες χρόνια, έδινε με το γαλαζοπράσινο χρώμα της ανάσα στη ψυχή, μέσα σε εκείνο το κίτρινο τοπίο της ερήμου.

-Το νερό του εξαγνισμού, είπε η Νεφέλη. Πάντοτε και παντού οι άνθρωποι εμβαπτίζονταν σε νερό για να καθαρίσουν το σώμα και τη ψυχή τους και να δεχθούν το θεό μέσα τους. Το ίδιο συμβαίνει και στο χριστιανισμό και σε όλες τις θρησκείες του κόσμου.

-Ναι, η εξαγνιστική δύναμη του ύδατος, επανέλαβε η Σοφία. Πραγματικά και στη δική μας θρησκεία υπάρχει παντού.

Φεύγοντας από το Καρνάκ, επιβιβάστηκαν στο ποταμόπλοιο με το οποίο θα ταξίδευαν μέχρι το Ασσουάν. Η Σοφία πρώτη φορά ανέβαινε σε πλοίο, οποιουδήποτε είδους και αρχικά είχε μια αγωνία. Όμως τώρα που βρισκόταν πάνω και βολεύτηκε στην άνετη καμπίνα της ήταν ενθουσιασμένη. Το μεσημέρι που πήραν το πρώτο γεύμα τους στην τραπεζαρία με το πλούσιο μπουφέ και την άψογη εξυπηρέτηση του προσωπικού, διερωτήθηκε για χιλιοστή φορά γιατί έζησαν μια τόσο συντηρητική ζωή με τον Κυριάκο, ενώ είχαν κάθε δυνατότητα να απολαύσουν τις χαρές του κόσμου.

-Πρέπει να είμαι ευγνώμων που παρόλο που είναι αργά μπορώ να ζήσω, έστω και για λίγο, τα καλά που προσφέρει η εποχή και ο κόσμος μας. Μέσα σε τόσα κακά γύρω μας, δεν πρέπει να χάνουμε την ευκαιρία να απολαμβάνουμε τα θετικά, όταν μπορούμε. Δεν ξέρουμε αν θα υπάρχουν και αύριο.

Η επόμενή τους ξενάγηση θα ήταν προς το βράδυ. Θα επισκέπτονταν το Ναό του Λούξορ. Υπήρχε η δυνατότητα να τον απολαύσουν την ώρα της δύσης του ήλιου, την ονομαζόμενη «μπλε ώρα» και ενώ το σκοτάδι θα έπεφτε και θα άναβαν τα φώτα, οι μορφές θα ήταν περισσότερο μυστηριακές και οι χώροι μαγικά αρχέγονοι. Όπως τότε, που οι ιερείς θα τελούσαν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα και θα έψελναν ωδές στους θεούς τους.

Όταν έφθασαν στο ναό του Λούξορ, ο ήλιος πήγαινε να δύσει και ο χώρος ήταν γεμάτος τουρίστες κάθε φυλής και κάθε εθνικότητας. Το πολύχρωμο πλήθος προχωρούσε αργά προς την πύλη που οδηγούσε στο ναό, την οποία κοσμούσαν δύο τεράστια αγάλματα του Ραμσή Β’ . Πίσω τους ήταν η οδός με τις πέτρινες σφίγγες, που ξεκινούσε από το Καρνάκ και έφτανε εδώ, που κάποτε οι Φαραώ με την συνοδεία του ιερατείου έφταναν σε πομπή για να τελέσουν εορτές και να τιμήσουν τους θεούς τους.

Όπως τους ενημέρωσε ο ξεναγός τους, λέγεται ότι ο αρχικός ναός κτίστηκε από την Χατσεψούτ και αργότερα ο Αμένωφις Γ΄ κατασκεύασε την μεγάλη κιονοστοιχία. Αυτή αποτελείται από δύο σειρές με επτά κίονες, οι οποίοι ολοκληρώθηκαν από τον Τουταγχαμών και τον Χορεμχέμπ. Ο Ραμσής Β’ έκανε επίσης πολλές προσθήκες στο ναό. Πρόσθεσε την εξωτερική αυλή διακοσμημένη με αγάλματα του ίδιου, έναν ψηλό πυλώνα και δύο οβελίσκους (ο ένας από αυτούς βρίσκεται σήμερα στο Παρίσι). Τέλος, σε μια αίθουσα του ναού βρίσκεται ένα γρανιτένιο ιερό του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Λίγο παρά έξω είναι κτισμένο ένα τζαμί και μέρος του ναού είχε χρησιμοποιηθεί κάποτε για εκκλησία.

-Η ιστορία της Αιγύπτου σε κτιστό περιβάλλον, σχολίασε η Σοφία. Από την Χατσεψούτ μέχρι τον Χριστιανισμό και τον Ισλαμισμό και ανάμεσά τους ο Μέγας Αλέξανδρος. Όταν αυτός ο Έλληνας στρατηλάτης κατέλαβε την Αίγυπτο κατάφερε να γίνει αποδεκτός από τους ντόπιους και να ανακηρυχθεί Φαραώ. Αργότερα οι διάδοχοί του, η δυναστεία των Πτολεμαίων, διοίκησαν την χώρα μέχρι την ήττα της Κλεοπάτρας από τους Ρωμαίους. Και όλα αυτά να τα συναντάς επισκεπτόμενος ένα ναό.

-Ναι έτσι είναι, απάντησε η Νεφέλη. Οι πέτρες διατηρούνται περισσότερο από οποιοδήποτε γραπτό κείμενο και διηγούνται την ιστορία τους για χιλιετίες. Διερωτώμαι, ο δικός μας πολιτισμός πώς θα γίνεται αντιληπτός ύστερα από χίλια χρόνια, ας πούμε, που όλα τα επιτεύγματά μας είναι φυλαγμένα σε εφήμερα υλικά;

-Αυτό είναι ένα καλό ερώτημα; Είπε γελώντας η Σοφία.

Όμως όπως προχωρούσαν προς το φωτισμένο ιερό στο βάθος του ναού και συνωστίζονταν ανάμεσα στο πλήθος, ένα παράξενο συναίσθημα κατέλαβε τη Σοφία. Θες ήταν τα φωτισμένα αγάλματα, που δημιουργούσαν παράξενες σκιές, θες ήταν το ίδιο το ιερό, που προκαλούσε μια αλλόκοτη προσμονή καθώς το πλησίαζες, ένα αίσθημα κατάνυξης την κατέλαβε.

-Έχει ιερότητα αυτός ο χώρος σκέφτηκε. Είναι σαν την Μεγάλη Παρασκευή που όλοι θέλουν να προσκυνήσουν τον επιτάφιο και σπρώχνονται να φτάσουν εκεί που περιμένουν να αγγίξουν το θείο.

Όμως δεν έπαυε παράλληλα να παρακολουθεί τη Νεφέλη και τον Χανς. Τους είχε από κοντά γιατί κανείς δεν ξέρει τι θα μπορούσε να συμβεί μέσα σε αυτό το πλήθος. Άσε που είχε την εντύπωση ότι είχε δει κάπου στο βάθος την ξανθή κυρία. Ευτυχώς, πάντως,  δεν είχαν κάτι δυσάρεστο αυτή τη φορά.

Όταν ολοκληρώθηκε η ξενάγηση στο ναό προχώρησαν στο σημείο που κατέληγε ο δρόμος που ερχόταν από το Καρνάκ με τις πέτρινες σφίγγες. Δεν μπορούσε κάποιος να τον περπατήσει γιατί απαγορευόταν η είσοδος, όμως μπορούσες να δεις τις σφίγγες ακίνητες, διακριτικά φωτισμένες να κρατούν μυστικά αιώνων στην πέτρινη καρδιά τους.

-Το όλο σκηνικό με έχει παρασύρει, σκέφτηκε η Σοφία. Θα πρέπει να έρθω στα συγκαλά μου! Τι είναι αυτά που σκέφτομαι;

Εκείνο το βράδυ η Σοφία δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Τα γεγονότα της μέρας στριφογύριζαν στο κεφάλι της. Προσπαθούσε να εκτιμήσει αν ήταν σημαντικά ή αδιάφορα. Προσπαθούσε να καταλάβει αν εκείνος ο νεαρός στο Καρνάκ ήταν μια τυχαία περίπτωση ή ήθελε κάτι άλλο από το Χανς παρασύροντάς τον σε εκείνο το μοναχικό δωμάτιο που ήταν τόσο κοντά στο πλήθος και παράλληλα τόσο απομονωμένο. Κάτι παρόμοιο είχε προσπαθήσει να κάνει και ο πωλητής στη Νεφέλη στην αγορά του Ελ Χαλίλ.

-Μια χώρα με κρυφά δωμάτια, σε ανοικτούς χώρους, σκέφτηκε. Είναι άραγε η μαγεία της ανατολής, τα παραμύθια που διάβασα μικρή, που με κάνουν να τα σκέφτομαι όλα αυτά ή όντως τα πάντα λειτουργούν μυστηριακά και περίεργα; Από την άλλη, η Νεφέλη και ο Χανς είναι αυτό που δείχνουν ή μήπως κάτι κρύβουν; Είναι και αυτοί λίγο παράξενοι και απόμακροι.

Σε κάποια στιγμή αποκοιμήθηκε και στα όνειρά της περιπλανιόταν στους αρχαίους ναούς, στις ανατολίτικες αγορές και σε κρυφά δωμάτια που οδηγούσαν σε αδιέξοδα.

Το πρωί που ξύπνησε όμως ένοιωθε δυνατή και έτοιμη για περιπέτειες. Τίποτε δεν θα την πτοούσε αποφάσισε. Είχε την πρώτη ευκαιρία της ζωής της να ζήσει την περιπέτεια, έξω από το κατεστημένο και το γνωστό και δεν θα την άφηνε να πάει χαμένη. Θα καλωσόριζε το μυστήριο, το απρόσμενο και ότι ήθελε προκύψει. Τα άσπρα της μαλλιά δεν της άφηναν πολλά περιθώρια. Τώρα ήταν η ώρα.

 

9 responses to “Ιερογλυφικά στον ήλιο – Κεφάλαιο 5”

  1. Monica Andreou says:

    Ε, λοιπόν μου άρεσε πολύ η τελευταία φράση “τα άσπρα της μαλλιά δεν της άφηναν πολλά περιθώρια ” ! Συνήθως τα άσπρα μαλλιά είναι η ένδειξη ότι δεν έμεινε και πολύς χρόνος, και οι άνθρωποι αρχίζουν να αποσύρονται, όμως, δεν έχει τίποτε που εμποδίζει τον άνθρωπο να ξαναγεννηθεί και να δει τη ζωή μέσα από ένα νέο λαμπρό φως, μακριά από τα εμπόδια και τους φραγμούς του παρελθόντος!

    • Maria Atalanti says:

      Ναι, τότε ίσως έχεις το χρόνο, αλλά και τη σοφία να δεις τη ζωή σου με άλλα μάτια και να πάψεις να σπαταλάς το χρόνο σου σε μεμψιμοιρίες και μοιρολατρίες.

  2. Maria.Klerides says:

    Μου αρέσει αυτή η δεύτερη ευκαιρία που δίνεται στη Σόφια να ζήσει τη ζωή. Να ταξιδέψει, να κάνει κάποια όνειρα της πραγματικότητα προτού να είναι αργά. Δίνει το μήνυμα ότι υπάρχει ελπίδα και φως ακόμα και στις μεγαλύτερες ηλικίες. Άλλωστε ποιος είπε ότι τα όνειρα και τα ταξίδια είναι μόνο για τους νέους. Φτάνει να υπάρχει υγεία και όλα γίνονται.

    • Maria Atalanti says:

      Συμφωνώ Μάρω μου. Όσο το σώμα σου σε υποστηρίζει, έστω και λίγο, πρέπει να προσπαθείς να απολαμβάνεις το δώρο της ζωής.

  3. Μάρω Στυλιανού says:

    Μαρία μου σ’ ευχαριστώ για την “ξενάγηση” στην Αίγυπτο, που δεν είχα την ευκαιρία να επισκεπτώ, αλλά μου εξάπτεις και τη φαντασία σχετικά με την ξανθιά γυναίκα και το αγόρι που προσπάθησε να παρασύρει τον Χανς! Πολύ εύστοχα τα σχόλιά σου για την υστεροφημία και

  4. Μάρω Στυλιανού says:

    το star system. – Απολογούμαι που διέλαθαν της προσοχής μου οι τελευταίες λέξεις από το σχόλιο…

    • Maria Atalanti says:

      Χαίρομαι που απολαμβάνεις το ταξίδι στην Αίγυπτο! Ήταν πολύ απαιτητικό και ίσως να μην άντεχες. Αν οι περιγραφές μου σου δίνουν την εικόνα είναι σημαντικό για μένα. Αυτό προσπαθώ να σας προσφέρω παράλληλα με την μυστηριώδη ιστορία που το συνοδεύει.

  5. andreas markides says:

    I wonder -have you seen one of the James Bond films that was done in Egypt? Someone drops a huge stone on James Bond from high up. Was that in Kornak or Luxor?
    Also, do you know what ‘kionas’ is in English?

    Fascinating the bit about Queen Hatspsut and her desire to be remembered in history. It reminded me of the conversation between Achilles and Odysseus in Hades.

    • Maria Atalanti says:

      Δυστυχώς δεν παρακολουθώ πολλές ταινίες και έτσι δεν έχω δει την ταινία στην οποία αναφέρεσαι. Το θέμα είναι ότι όταν βλέπει κανείς κάτι στη τηλεόραση ή στο κινηματογράφο ο χώρος αυτός δεν είναι τακτοποιημένος στο μυαλό του. Όταν επισκεφθεί όμως τον ίδιο το χώρο τότε αυτός αποκτά υπόσταση και μένει στη μνήμη του για πάντα.
      “Κίονας” στα αγγλικά σημαίνει colum.
      Μου αρέσει που κάνεις τους συσχετισμούς με την αρχαία ελληνική μυθολογία!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *